Düşe Kalka

Kentte Çocuk Çocukta Kent

Gelecek Mart 16, 2010

Filed under: Uncategorized — dusekalka @ 14:58
Tags: , ,

Program 96

6 Mart 2010

Bizim çocukluğumuzda bilimkurguya yaklaşan 2000’li yıllar tahayyülleri vardı; 2010’da arabalar gökyüzünde süzülecek, herkes camdan evlerde oturacak… Aslında hepten de yanılmadı kâhinler; dünya başka türden bir zamana sıçradı. Yaşam, hem kent ölçeğinde hem yerküre ölçeğinde ve hem de ev içlerinde aynı düşük standardını koruyor –belki görece daha da düşük bir standartla ilerliyor. Ama yine de bugünün çocukları için gelecek algısının bizim çocukluğumuzdaki gibi olmadığını seziyorsak, bunun bir nedeni olmalı: Belki tüm bu aynılığa rağmen, iletişim teknolojilerindeki gelişmeler ve birçok alanda karşımıza çıkan ‘retro’ yönelim nedeniyle, zaten bambaşka bir zamanda yaşıyoruz artık. 

–   Robotlar insanların yerini alacak mı? (Almadı mı ki?)

–   Kapsüllerle mi besleneceğiz? (Nitekim, besleniyoruz. Ender Saraç beyefendi bile, sebze yemeyen çocukların kapsüllerle sebze ihtiyacını gidermenin mümkün olduğunu söyledi)

–   Arabanız sizin yerinize mi karar verecek? (GPS, navigazyon cihazı ne ki zaten?)

–   Ömrümüz uzarken genç de kalabilecek miyiz? (Estetik cerrahi!)

–   III. Dünya Savaşı çıkacak mı? (Çıkmadı mı ki?)

Gelecek tahayyüllerini tersten okumak da mümkün; gelecek dediğimiz şey, birçoğumuzda daha uygarlaşmış bir dünya resmiyle birlikte anılıyor. Oysa sağlıklı bir gelecek için uygarlığın reddinin kaçınılmaz olduğunu söyleyenler var. (Bkz. Gelecekteki ilkel, John Zerzan, Kaos Yayınları) Tevekkeli değil, bizim çocukluğumuzdaki gelecek fikriyle bugünkü arasındaki en büyük fark, geleceğin bir yok oluş olduğuna inanılması değil mi? 2012, Avatar gibi filmler, yakın gelecekte bizi bekleyen yok oluşa işaret etmiyor mu? O halde, bugünün çocukları için gelecek fikri, belki de yoktur! İşte bu düşüncelerden hareketle çocuklara ‘gelecek’ dedik…

Çocuklardan yanıtlar:

  • Gelecekte iyi bir okula girmek ve sonrada iyi bir iş sahibi olmak… Başarılı olmak…
  • SBS sınavlarını geçmek…
  • İyi bir iş sahibi olmak, mutlu bir evlilik yapmak…
  • Dünyanın geleceğini pek düşünmüyorlar. Zorlarsak gündemden söz ediyorlar; ekonomik kriz, küresel ısınma, susuzluk… Daha çok çevresel sorunlar geliyor akıllarına ama yine kötü bir tablo çizmiyorlar. Böyle giderse kötü olacak diyorlar ama yine de kendi yetişkinliklerini pek hayal edemiyor, bunu pek de umursamıyorlar…
  • Ayrıca, bilimkurgu nedir bilmiyorlar, onlar için bir şey ifade etmiyor… Uzaya gitmek ilgilerini çekmiyor… Bilimkurgu filmleri ya da kitaplarında anlatılanları da gerçekdışı buluyorlar… Bu anlamda hayal güçleri çok sığ ve son derece mantıklı düşünüyorlar… Uçuk kaçık değiller…

– ecek, – acak eki ; eylemin, anlatımdan sonraki bir zamanda gerçekleştirileceğini bildiren zaman kipi, gelecek zaman kipi olarak adlandırılır.

Bilimkurgu; yakın ya da uzak gelecek ile ilgili hikâyelerin bugün mümkün olmayan bilim ve teknoloji unsurlarını kullanarak oluşturulmasıdır. Yapısal ve pazarlama bağlamında bilimkurgu güncel gerçeklik içinde bulunmayacak kurgusal ögeler içeren yaratıcı çalışmaları tanımlamak için kullanılabilir.

Kitap:

Büyüklere;

Gelecekten Anılar – Bir Huzur Çağı / William Morris, Ayrıntı Yayınları, 2002

Gelecek Öyküler / Seçki, Okuyan Us Yayınları, 2003 

Gelecekbilim Kongresi / Stanislaw Lem, İletişim Yayınları, 1997

Gelecek Dosyaları: Gelecek 50 Yılın Tarihi / Richard Watson, Yakamoz Yayınları, 2010

Gelecek 100 Yıl: 21. Yüzyıl İçin Öngörüler / George Friedman, Pegasus Yayınlar, 2009

Türk Çocuk Edebiyatında Bilim Kurgu / Mazlum Akın, Bizim Kitaplar

Çocuklara;

Asimov kitapları…

Evrendeki Son Kayıt / Rodman Philbrick / Günışığı Kitaplığı

Şafak Feneri (1. kitap), Yıldız Geçidi (2. kitap) / Philip Reeve / Tudem Yayınları

Film:

Star Wars / Yön. George Lucas

Star Trek / Yön. JJ Abrams

I, Robot / Yön. Alex Proyas 

Wall-E / Pixar

Avatar / Yön. James Cameron